سهشنبه، ۱۳ مرداد ۱۴۰۵

اگر فرصت مطالعه کامل این مقاله را ندارید، این بخش مهمترین نکات را در اختیار شما قرار میدهد.
تونر (Toner) یکی از محصولات مراقبت از پوست است که معمولاً بعد از شستشوی صورت و قبل از سرم و مرطوبکننده استفاده میشود.
تونرهای امروزی فقط برای پاک کردن چربی اضافی پوست نیستند و میتوانند با هدف آبرسانی، تسکین پوست، کنترل چربی یا لایهبرداری ملایم تولید شوند.
انتخاب تونر باید بر اساس نوع پوست و نیازهای آن انجام شود، نه صرفاً بر اساس محبوبیت یا تبلیغات محصول.
تونرهای آبرسان برای پوست خشک و دهیدراته، تونرهای متعادلکننده برای پوست چرب و مختلط و برخی تونرهای حاوی AHA یا BHA برای نیازهای خاص پوستی کاربرد دارند.
استفاده از تونر برای همه افراد ضروری نیست، اما یک تونر مناسب میتواند بخش مفیدی از روتین مراقبت از پوست باشد.
تونرهای حاوی ترکیبات فعال مانند AHA و BHA باید با توجه به تحمل پوست و سایر محصولات مورد استفاده قرار گیرند.
ترتیب معمول استفاده از تونر، بعد از شوینده و قبل از سرم و مرطوبکننده است.
در سالهای اخیر، تونر به یکی از محصولات شناختهشده در روتین مراقبت از پوست تبدیل شده است. با این حال، هنوز بسیاری از افراد درباره کاربرد واقعی تونر، تفاوت آن با محصولاتی مانند میسلار واتر و اسنس و همچنین ضرورت استفاده از آن سؤال دارند.
این ابهام تا حدی به این دلیل است که تونرهای امروزی با فرمولاسیونهای متنوعی تولید میشوند. برخی از آنها برای آبرسانی و حفظ رطوبت پوست طراحی شدهاند، برخی خاصیت تسکیندهنده دارند و بعضی دیگر با ترکیبات فعال برای کنترل چربی، بهبود ظاهر منافذ یا لایهبرداری ملایم فرموله شدهاند.
در گذشته، تونرها بیشتر با محصولاتی شناخته میشدند که برای از بین بردن چربی اضافی پوست استفاده میشدند و بسیاری از آنها حاوی الکل بودند. تونرهای مدرن در بسیاری از موارد فرمولاسیون ملایمتر و آبرسانتری دارند و میتوانند بر اساس نیازهای مختلف پوست عملکرد متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل، نمیتوان تمام تونرها را یک محصول با عملکرد یکسان در نظر گرفت. برای انتخاب تونر مناسب باید نوع پوست، نیاز اصلی پوست و ترکیبات محصول را در کنار یکدیگر بررسی کرد.
در این مقاله تلاش کردهایم با بررسی کاربرد تونر، انواع مختلف آن، ترکیبات رایج، روش صحیح استفاده و نحوه انتخاب تونر مناسب برای انواع پوست، پاسخ کاملی به مهمترین پرسشهای شما درباره این محصول ارائه دهیم.
تونر چیست؟
چرا از تونر استفاده میکنیم؟
تونر چه کاربردهایی دارد؟
انواع تونر چیست؟
تونر مناسب هر نوع پوست چیست؟
تونر را چه زمانی استفاده کنیم؟
چگونه از تونر استفاده کنیم؟
تونر را چند بار در روز استفاده کنیم؟
تفاوت تونر و میسلار واتر چیست؟
تفاوت تونر و اسنس چیست؟
آیا تونر منافذ پوست را کوچک میکند؟
آیا تونر جایگزین مرطوبکننده است؟
اشتباهات رایج هنگام استفاده از تونر
چگونه تونر مناسب پوست خود را انتخاب کنیم؟
سوالات متداول
جمعبندی
تونر (Toner) محصولی مراقبت از پوست با بافت معمولاً رقیق و سبک است که در روتین پوستی معمولاً بعد از پاکسازی و پیش از استفاده از محصولاتی مانند سرم و مرطوبکننده قرار میگیرد.
فرمولاسیون تونرها میتواند بسیار متفاوت باشد. بعضی محصولات تمرکز اصلی خود را بر آبرسانی و حفظ رطوبت قرار میدهند، برخی برای تسکین پوست فرموله میشوند و بعضی دیگر حاوی ترکیباتی برای کنترل چربی، لایهبرداری یا بهبود ظاهر بافت پوست هستند.
بنابراین، نام «تونر» بهتنهایی نمیتواند مشخص کند که یک محصول دقیقاً چه کاری برای پوست انجام میدهد. برای شناخت عملکرد واقعی تونر باید ترکیبات و دستور مصرف آن را بررسی کرد.

تونر برای همه افراد یک محصول ضروری محسوب نمیشود. یک روتین پایه مراقبت از پوست میتواند با محصولاتی مانند شوینده، مرطوبکننده و ضدآفتاب آغاز شود و سایر محصولات بر اساس نیاز پوست به آن اضافه شوند.
با این حال، یک تونر مناسب میتواند یک یا چند نیاز مشخص پوست را هدف قرار دهد.
برای مثال، اگر پوست بعد از شستشو احساس خشکی و کشیدگی دارد، تونر آبرسان میتواند به افزایش رطوبت پوست کمک کند. در مقابل، برای پوست چرب یا مستعد جوش، برخی تونرهای حاوی ترکیبات کنترلکننده چربی یا لایهبردار میتوانند انتخاب مناسبتری باشند.
به همین دلیل، هدف از استفاده از تونر باید مشخص باشد و نباید صرفاً به دلیل چندمرحلهای بودن روتین پوستی، یک محصول جدید به آن اضافه کرد.
تونر یک مرحله اختیاری در روتین پوستی محسوب میشود و تعداد بیشتر محصولات لزوماً به معنای روتین بهتر نیست. متخصصان پوست نیز بر ساده نگه داشتن روتین و انتخاب محصولات متناسب با نیاز واقعی پوست تأکید دارند.
کاربرد تونر به نوع محصول و ترکیبات موجود در آن بستگی دارد. مهمترین کاربردهای تونر عبارتاند از:
برخی تونرها حاوی ترکیبات آبرسان مانند هیالورونیک اسید، گلیسیرین و پانتنول هستند.
این ترکیبات میتوانند به افزایش رطوبت لایههای سطحی پوست کمک کنند و احساس خشکی و کشیدگی را کاهش دهند.
تونرهای آبرسان بهویژه برای پوستهای خشک و دهیدراته گزینه مناسبی هستند.
تونر معمولاً بعد از پاکسازی استفاده میشود و میتواند میزان آب موجود در سطح پوست را افزایش دهد.
به همین دلیل، در بسیاری از روتینها تونر پیش از سرم و مرطوبکننده قرار میگیرد.
برخی تونرها با ترکیباتی مانند سنتلا آسیاتیکا، آلوئهورا و پانتنول فرموله میشوند.
این محصولات برای افرادی که به دنبال یک مرحله ملایم و تسکیندهنده در روتین پوستی خود هستند، میتوانند انتخاب مناسبی باشند.
برخی تونرها برای پوست چرب و مختلط طراحی شدهاند و ممکن است حاوی ترکیباتی مانند نیاسینامید یا Zinc PCA باشند.
این محصولات میتوانند به متعادل نگه داشتن ظاهر پوست و کنترل چربی کمک کنند.
البته پوست چرب نیز به رطوبت نیاز دارد و استفاده از محصولات بسیار خشککننده لزوماً باعث کنترل بهتر چربی نمیشود.
برخی تونرها حاوی اسیدهای لایهبردار مانند AHA، BHA یا PHA هستند.
برای مثال، سالیسیلیک اسید (Salicylic Acid) از ترکیبات شناختهشده در محصولات مناسب پوستهای چرب و مستعد جوش است و میتواند به پاکسازی منافذ و بهبود ظاهر بافت پوست کمک کند.
تونرهای لایهبردار با تونرهای آبرسان معمولی تفاوت دارند و باید با توجه به تحمل پوست و سایر ترکیبات فعال موجود در روتین استفاده شوند.
تونرها را میتوان بر اساس هدف اصلی و ترکیبات موجود در آنها به گروههای مختلف تقسیم کرد.
نوع تونر | کاربرد اصلی | ترکیبات رایج | مناسب برای |
|---|---|---|---|
تونر آبرسان | افزایش و حفظ رطوبت | Hyaluronic Acid، Glycerin، Panthenol | پوست خشک و دهیدراته |
تونر تسکیندهنده | کمک به آرامش پوست | Centella، Aloe Vera، Panthenol | پوست حساس و تحریکپذیر |
تونر کنترلکننده چربی | کمک به تعادل چربی | Niacinamide، Zinc PCA | پوست چرب و مختلط |
تونر لایهبردار | حذف سلولهای مرده و بهبود بافت | AHA، BHA، PHA | پوست کدر، چرب و مستعد جوش |
تونر روشنکننده | کمک به بهبود ظاهر کدری | Niacinamide، Vitamin C و ترکیبات روشنکننده | پوست کدر و دارای لک |
تونر آنتیاکسیدان | کمک به محافظت در برابر عوامل محیطی | Vitamin C، Vitamin E و سایر آنتیاکسیدانها | انواع پوست، بسته به فرمول |
یک تونر ممکن است همزمان چند ویژگی داشته باشد. برای مثال، محصولی میتواند هم آبرسان و هم تسکیندهنده باشد یا در کنار آبرسانی، حاوی ترکیبات روشنکننده نیز باشد.
به همین دلیل بهتر است هنگام انتخاب تونر، ترکیبات محصول را در کنار نوع پوست و هدف استفاده بررسی کنید.

انتخاب تونر باید بر اساس نوع پوست و نیازهای آن انجام شود. یک محصول مناسب برای پوست خشک ممکن است برای پوست چرب انتخاب مناسبی نباشد و برعکس.
پوست چرب معمولاً میزان بیشتری از سبوم تولید میکند و ممکن است براقتر باشد و منافذ آن بیشتر دیده شوند.
برای این نوع پوست میتوان تونرهایی با بافت سبک و ترکیبات متعادلکننده چربی را در نظر گرفت.
ترکیباتی مانند نیاسینامید، Zinc PCA و در برخی محصولات سالیسیلیک اسید میتوانند برای این نوع پوست کاربرد داشته باشند.
با این حال، تونرهای بسیار خشککننده و الکلی همیشه انتخاب مناسبی نیستند و ممکن است باعث تحریک یا خشکی پوست شوند.
پوست خشک معمولاً بعد از شستشو احساس کشیدگی، زبری یا پوستهپوسته شدن دارد.
برای این نوع پوست بهتر است تونرهای آبرسان و ملایم انتخاب شوند.
ترکیباتی مانند:
Hyaluronic Acid
Sodium Hyaluronate
Glycerin
Panthenol
Ceramides
میتوانند برای تأمین و حفظ رطوبت پوست مفید باشند.
پوست مختلط معمولاً در ناحیه پیشانی، بینی و چانه چربتر است و بخشهایی مانند گونهها ممکن است خشک یا نرمال باشند.
برای این نوع پوست بهتر است محصولی انتخاب شود که ضمن کنترل ملایم چربی، باعث خشکی قسمتهای دیگر صورت نشود.
تونرهای آبرسان سبک یا محصولاتی که ترکیبات آبرسان و متعادلکننده چربی را همزمان دارند، میتوانند گزینه مناسبی باشند.
پوست حساس ممکن است نسبت به برخی ترکیبات دچار قرمزی، سوزش یا احساس ناراحتی شود.
برای این نوع پوست بهتر است فرمولاسیونهای ساده و ملایم انتخاب شوند و از محصولات بسیار معطر یا دارای ترکیبات فعال متعدد با احتیاط استفاده شود.
در صورت داشتن پوست بسیار حساس یا بیماریهای پوستی، بهتر است پیش از اضافه کردن محصولات فعال جدید به روتین با متخصص پوست مشورت شود.
در پوستهای مستعد جوش، برخی تونرهای حاوی BHA مانند سالیسیلیک اسید میتوانند به پاکسازی منافذ و کنترل چربی کمک کنند.
با این حال، استفاده همزمان از چند محصول لایهبردار یا درمانی میتواند احتمال خشکی و تحریک پوست را افزایش دهد.
آکادمی پوست آمریکا نیز در مراقبت از پوست مستعد آکنه، بر استفاده از محصولات ملایم و پرهیز از محصولات تحریککننده تأکید میکند.
برای پوست حساس یا مستعد آکنه، صرفاً انتخاب محصولی با ترکیبات فعال بیشتر به معنای نتیجه بهتر نیست. تحمل پوست و سازگاری محصول با سایر مراحل روتین اهمیت زیادی دارد.

تونر معمولاً بعد از شستشوی صورت و قبل از سرم و مرطوبکننده استفاده میشود.
ترتیب کلی روتین صبح میتواند به شکل زیر باشد:
مرحله | محصول |
|---|---|
۱ | |
۲ | |
۳ | |
۴ | |
۵ |
در روتین شب نیز تونر معمولاً بعد از پاکسازی و پیش از سرم و مرطوبکننده قرار میگیرد.
قاعده کلی در لایهگذاری محصولات مراقبت از پوست، استفاده از محصولات سبکتر و رقیقتر پیش از محصولات غلیظتر است.
بعد از شستشوی صورت، مقدار مناسبی از تونر را روی پوست تمیز استفاده کنید.
روش استفاده به نوع بستهبندی و دستور مصرف محصول بستگی دارد.
برخی تونرها را میتوان مستقیماً با دست روی پوست پخش کرد، برخی با پد پنبهای استفاده میشوند و برخی دیگر به صورت اسپری طراحی شدهاند.
۱. صورت را با شوینده مناسب تمیز کنید.
۲. مقدار مناسبی از تونر را روی کف دست یا پد پنبهای قرار دهید.
۳. تونر را بهآرامی روی صورت پخش کنید.
۴. از مالش شدید پوست خودداری کنید.
۵. اجازه دهید محصول روی پوست باقی بماند و سپس مراحل بعدی روتین را انجام دهید.
بیشتر تونرهای صورت نیاز به شستشو ندارند، مگر اینکه روی بستهبندی محصول دستور دیگری درج شده باشد.
تعداد دفعات استفاده از تونر به نوع محصول و ترکیبات آن بستگی دارد.
تونرهای آبرسان و ملایم معمولاً میتوانند یک یا دو بار در روز استفاده شوند.
در مقابل، تونرهای حاوی AHA، BHA یا سایر ترکیبات فعال ممکن است به دفعات کمتر نیاز داشته باشند.
اگر برای اولین بار از یک تونر فعال استفاده میکنید، بهتر است ابتدا با دفعات کمتر شروع کنید و واکنش پوست را بررسی کنید. متخصصان نیز توصیه میکنند در صورت استفاده از محصولات فعال یا تحریککننده، دفعات مصرف بر اساس تحمل پوست تنظیم شود.
نکته مهم: سوزش شدید، قرمزی، خشکی یا پوستهریزی نشانه عملکرد بهتر تونر نیست و میتواند نشاندهنده تحریک پوست باشد.
تونر و میسلار واتر دو محصول متفاوت هستند و عملکرد یکسانی ندارند.
میسلار واتر (Micellar Water) بیشتر برای پاک کردن آرایش، ضدآفتاب و آلودگیهای سطحی استفاده میشود و در مرحله پاکسازی قرار میگیرد.
تونر (Toner) معمولاً بعد از پاکسازی استفاده میشود و بر اساس فرمولاسیون میتواند برای آبرسانی، تسکین، کنترل چربی یا لایهبرداری کاربرد داشته باشد.
بنابراین میسلار واتر و تونر جایگزین یکدیگر نیستند و در صورت نیاز میتوانند در دو مرحله متفاوت از روتین استفاده شوند.
تونر و اسنس (Essence) هر دو میتوانند در روتین مراقبت از پوست مورد استفاده قرار گیرند، اما عملکرد و فرمولاسیون آنها در برندهای مختلف متفاوت است.
تونرها معمولاً بافت رقیقتری دارند و ممکن است با هدف آبرسانی، تسکین، کنترل چربی یا لایهبرداری تولید شوند.
اسنسها معمولاً بیشتر بر آبرسانی و رساندن ترکیبات مراقبتی به پوست تمرکز دارند و ممکن است بافتی کمی غلیظتر داشته باشند.
با این حال، مرز مشخصی میان این دو محصول در تمام برندها وجود ندارد و بهتر است ترکیبات و دستور مصرف محصول را ملاک قرار دهید.
تونر نمیتواند اندازه واقعی منافذ پوست را به صورت دائمی تغییر دهد.
با این حال، برخی تونرهای حاوی AHA یا BHA میتوانند با کمک به پاکسازی منافذ و صافتر شدن بافت پوست، باعث شوند منافذ کمتر قابل مشاهده به نظر برسند.
اندازه منافذ تا حد زیادی تحت تأثیر عوامل ژنتیکی و ویژگیهای پوست قرار دارد، بنابراین بهتر است بین «کوچک شدن واقعی منافذ» و «کمتر دیده شدن ظاهر منافذ» تفاوت قائل شویم.
خیر.
تونرهای آبرسان میتوانند به افزایش رطوبت پوست کمک کنند، اما عملکرد آنها با مرطوبکننده یکسان نیست.
مرطوبکننده به حفظ رطوبت و کاهش از دست رفتن آب از سطح پوست کمک میکند و معمولاً بعد از تونر و سرم قرار میگیرد.
به همین دلیل، اگر پوست خشک یا دهیدراته دارید، میتوانید در صورت نیاز از تونر آبرسان در کنار یک مرطوبکننده مناسب استفاده کنید.
وجود الکل در یک محصول بهتنهایی به معنی نامناسب بودن آن نیست و نوع الکل، میزان استفاده و هدف فرمولاسیون اهمیت دارد.
با این حال، تونرهای قدیمی که مقدار زیادی الکل داشتند ممکن بود برای برخی افراد خشککننده یا تحریککننده باشند.
تونرهای امروزی در بسیاری از موارد با ترکیبات آبرسان و تسکیندهنده فرموله میشوند. برای پوست خشک و حساس، بهتر است محصولاتی انتخاب شوند که باعث خشکی و احساس کشیدگی پوست نشوند.
محبوب بودن یک تونر به معنای مناسب بودن آن برای تمام انواع پوست نیست.
نوع پوست و نیاز اصلی آن باید در انتخاب محصول در نظر گرفته شود.
تونرهای حاوی AHA، BHA یا سایر ترکیبات فعال در صورت استفاده بیش از حد میتوانند باعث خشکی و تحریک پوست شوند.
اگر تونر شما حاوی اسیدهای لایهبردار است، باید ترکیبات سایر سرمها و محصولات درمانی روتین را نیز بررسی کنید.
احساس سوزش شدید یا مداوم نشانه عملکرد بهتر محصول نیست و میتواند نشاندهنده تحریک پوست باشد.
تونر جایگزین شوینده صورت نیست و معمولاً بعد از مرحله پاکسازی استفاده میشود.
پوست چرب نیز به رطوبت نیاز دارد و استفاده بیش از حد از محصولات خشککننده میتواند باعث احساس خشکی و تحریک پوست شود.
وقتی چند محصول جدید را همزمان وارد روتین میکنید، در صورت بروز حساسیت یا تحریک، مشخص کردن عامل آن دشوارتر خواهد بود.
آکادمی پوست آمریکا توصیه میکند محصولات جدید مراقبت از پوست ابتدا روی بخش کوچکی از پوست آزمایش شوند تا احتمال واکنش نامطلوب کاهش پیدا کند.
برای انتخاب تونر مناسب، چند نکته ساده را در نظر بگیرید.

ابتدا مشخص کنید پوست شما خشک، چرب، مختلط، نرمال یا حساس است.
اگر در تشخیص نوع پوست خود مطمئن نیستید، پیشنهاد میکنیم مقاله چگونه نوع پوست خود را تشخیص دهیم؟ را مطالعه کنید.
مشخص کنید هدف اصلی شما از استفاده تونر چیست.
آبرسانی، تسکین، کنترل چربی، لایهبرداری، روشنتر شدن ظاهر پوست یا مراقبت آنتیاکسیدانی، هرکدام به فرمولاسیون متفاوتی نیاز دارند.
نیاز پوست | ترکیباتی که میتوان بررسی کرد |
|---|---|
آبرسانی | Hyaluronic Acid، Glycerin، Panthenol |
تسکین | Centella، Aloe Vera، Panthenol |
کنترل چربی | Niacinamide، Zinc PCA |
لایهبرداری | AHA، BHA، PHA |
مراقبت آنتیاکسیدانی | Vitamin C، Vitamin E و آنتیاکسیدانها |
اگر در روتین خود از رتینول، اسیدهای لایهبردار یا محصولات ضدجوش استفاده میکنید، ترکیبات تونر را در کنار سایر محصولات بررسی کنید.
استفاده همزمان از چند محصول فعال میتواند احتمال خشکی و تحریک پوست را افزایش دهد.
اگر پوست حساسی دارید یا محصول جدیدی را امتحان میکنید، ابتدا مقدار کمی از محصول را روی بخش کوچکی از پوست آزمایش کنید.
AAD توصیه میکند محصولات جدید روی چند ناحیه کوچک پوست و طی چند روز آزمایش شوند تا احتمال واکنش نامطلوب مشخص شود.
بهترین تونر لزوماً گرانترین یا محبوبترین محصول نیست. محصولی برای شما مناسبتر است که با نوع پوست، نیازهای پوستی و سایر مراحل روتین شما سازگاری داشته باشد.
خیر. تونر یک مرحله اختیاری در روتین پوستی است و میتوان بر اساس نیاز پوست از آن استفاده کرد.
معمولاً تونر قبل از سرم استفاده میشود. در روتین پوستی، محصولات رقیقتر معمولاً قبل از محصولات غلیظتر قرار میگیرند.
تونرهای آبرسان و ملایم معمولاً میتوانند یک یا دو بار در روز استفاده شوند، اما تونرهای حاوی ترکیبات فعال ممکن است به دفعات کمتری نیاز داشته باشند.
بله. برخی تونرها میتوانند به کنترل چربی یا پاکسازی منافذ کمک کنند. با این حال، محصول نباید باعث خشکی و تحریک بیش از حد پوست شود.
بله. تونرهای آبرسان حاوی ترکیباتی مانند هیالورونیک اسید، گلیسیرین و پانتنول میتوانند برای پوست خشک و دهیدراته مناسب باشند.
تونر بهطور کلی باعث ایجاد جوش نمیشود، اما محصول نامناسب یا محصولی که پوست با آن سازگار نیست ممکن است باعث تحریک یا بروز مشکلات پوستی شود.
خیر. بیشتر تونرهای صورت نیاز به شستشو ندارند و بعد از استفاده میتوان مراحل بعدی روتین را ادامه داد.
خیر. میسلار واتر بیشتر برای پاکسازی و حذف آرایش و آلودگی استفاده میشود، در حالی که تونر معمولاً بعد از پاکسازی و برای اهداف مراقبتی مختلف استفاده میشود.
خیر. تونر نمیتواند منافذ پوست را بهصورت دائمی ببندد، اما برخی تونرهای لایهبردار میتوانند با پاکسازی منافذ، ظاهر آنها را کمتر نمایان کنند.
خیر. تونر و مرطوبکننده عملکرد یکسانی ندارند و در صورت نیاز میتوان هر دو را در مراحل جداگانه روتین استفاده کرد.
بستگی به نوع تونر دارد. تونرهای آبرسان و ملایم معمولاً برای استفاده روزانه مناسب هستند، اما تونرهای لایهبردار باید با توجه به دستور محصول و تحمل پوست استفاده شوند.
تونر یکی از محصولات متنوع مراقبت از پوست است که بر اساس فرمولاسیون خود میتواند کاربردهای متفاوتی داشته باشد. برخلاف تصور قدیمی، تونر تنها برای پاک کردن چربی اضافی پوست استفاده نمیشود و امروزه محصولاتی با هدف آبرسانی، تسکین پوست، کنترل چربی و لایهبرداری ملایم نیز تولید میشوند.
انتخاب تونر مناسب باید بر اساس نوع پوست و نیازهای آن انجام شود. پوست خشک و دهیدراته معمولاً به تونرهای آبرسان نیاز بیشتری دارد، در حالی که برای پوست چرب و مستعد جوش میتوان محصولات کنترلکننده چربی یا حاوی ترکیبات لایهبردار را بررسی کرد. برای پوست حساس نیز فرمولاسیونهای ساده و ملایم انتخاب مناسبتری هستند.
تونر معمولاً بعد از شوینده و قبل از سرم و مرطوبکننده استفاده میشود، اما همه افراد به استفاده از آن نیاز ندارند.
در نهایت، یک روتین پوستی موفق الزاماً روتینی با تعداد زیادی محصول نیست؛ بلکه روتینی است که بر اساس نیاز واقعی پوست طراحی شده باشد.
American Academy of Dermatology (AAD)
Cleveland Clinic
Mayo Clinic
DermNet New Zealand
Journal of the American Academy of Dermatology
American Academy of Dermatology Association – Skin Care and Acne Resources
منابع اصلی بررسیشده برای این مقاله شامل راهنمای Cleveland Clinic درباره تونر و ترتیب استفاده از محصولات پوستی و راهنماهای American Academy of Dermatology درباره پوست مستعد جوش و تست محصولات مراقبت از پوست هستند.
مرطوبکننده و آبرسان چه تفاوتی دارند؟
اسنس صورت چیست؟
سرم صورت چیست؟